Blog

Sau nhiều lần đấu giá bất thành, hàng nghìn xe tải của nhà máy ô tô VEAM ở thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa vẫn chưa có người mua, nằm phơi nắng mưa.

Báo Dân Trí ngày 06/07/2024 có bài viết đưa thông tin với tiêu đề: “Hàng nghìn ô tô phơi nắng mưa, hàng trăm tỷ đồng xe tồn kho suốt 1 thập kỷ”. Với nội dung như sau: 

Đầu năm 2004, Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (VEAM) trúng thầu mua lại nhà máy sản xuất ô tô tải của Tập đoàn Samsung (Hàn Quốc).

Giữa năm 2004, VEAM khởi công xây dựng nhà máy lắp ráp, sản xuất ô tô tải nhỏ và ô tô thông dụng tại phường Bắc Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đây là dự án trọng điểm, được kỳ vọng nhiều trong ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, với công suất thiết kế 33.000 xe/năm.

Đại diện Ban Quản lý khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa Chi nhánh thị xã Bỉm Sơn cho biết, nhà máy ô tô VEAM có tổng diện tích 28ha. Sau thời gian xây dựng, nhà máy đi vào hoạt động năm 2008. 

Tuy nhiên, kể từ khi đi vào hoạt động, công suất thiết kế của nhà máy không được như kỳ vọng, chỉ sản xuất được vài nghìn xe mỗi năm.

Nhiều năm qua, số lượng xe sản xuất tại nhà máy liên tục giảm, nhỏ giọt. Theo báo cáo hoạt động sản xuất kinh doanh của VEAM, trong 6 tháng qua, nhà máy này ước tính sản xuất 155 chiếc. Trong đó, có 21 xe tải loại từ 1 đến dưới 5 tấn và 134 xe tải loại từ 5 đến dưới 20 tấn.  

Không chỉ vậy, nhiều năm qua, số lượng ô tô sản xuất tại nhà máy của VEAM luôn trong tình trạng tồn kho, không bán được.

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, trong khuôn viên của nhà máy có hàng nghìn xe tải nằm phơi nắng mưa, cỏ mọc um tùm xung quanh. Tình trạng xe tồn kho của nhà máy diễn ra đã nhiều năm.

Để thanh lý số xe tồn kho này, VEAM đã nhiều lần thông báo đấu giá, nhưng vẫn chưa bán được.

Cụ thể, tháng 11/2021, VEAM đưa ra đấu giá 2.290 xe, giá khởi điểm là hơn 971 tỷ đồng.

Tháng 2/2022, doanh nghiệp đưa ra đấu giá 2.257 xe với giá khởi điểm hơn 931 tỷ đồng.

Đến tháng 8/2023, doanh nghiệp này tiếp tục đưa ra đấu giá 2.122 xe với giá hơn 626 tỷ đồng.

Mới đây nhất, ngày 19/4, Công ty Đấu giá hợp danh Đấu giá Việt Nam có thông báo đấu giá tài sản 2.177 xe tồn kho do VEAM ủy quyền.

Giá khởi điểm cho lần đấu giá này là hơn 503 tỷ đồng. Số xe này được sản xuất từ năm 2014 đến 2017.

Tuy nhiên, sau gần 3 tháng kể từ ngày thông báo đấu giá, số xe nói trên vẫn đang nằm phơi nắng mưa trong khuôn viên của nhà máy. 

Tiếp đến, tạp chí Hội nhập và Phát triển ngày 13/06/2024 cũng có bài đăng liên quan với thông tin: Hàng ngàn xe tải “dãi nắng, dầm mưa” cả chục năm. Nội dung được đưa như sau:

Xót xa tài sản nghìn tỷ dãi nắng, dầm mưa

Không chỉ lãnh đạo vướng vào vòng lao lý, nhiều năm gần đây, nhà máy ô tô VEAM tại Thanh Hóa cũng gặp tình trạng tồn kho hàng nghìn chiếc xe trong cảnh “phơi nắng, dầm mưa”, xuống cấp nghiêm trọng.

Năm 2004, Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM Motor) đã có kế hoạch đầu tư nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô tại Thanh Hóa. Thời điểm đó, lãnh đạo VEAM Motor đã mua lại nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô cũ của Tập đoàn Samsung tại Hàn Quốc để chuyển về Việt Nam, sau khi Samsung lâm vào khủng hoảng tài chính năm 1997.

Khi VEAM trúng thầu mua nhà máy sản xuất ô tô tải của Samsung, nhà máy đã dừng hoạt động từ năm 2000. Đến khi hoàn tất quá trình bốc dỡ, di chuyển về Việt Nam và đi vào hoạt động, sản xuất chiếc xe đầu tiên (2009-2010), dây chuyền của nhà máy đã không hoạt động gần 10 năm.

Tuy nhiên, lãnh đạo VEAM khi đó khẳng định, nhà máy của Samsung tại Hàn Quốc được đầu tư bài bản, có chuyển giao công nghệ của Tập đoàn Nissan (Nhật Bản), và từng sản xuất xe tải nhẹ và xe tải nặng xuất khẩu.

Cụ thể, nhà máy này có trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) với các phòng thí nghiệm ô tô, động cơ ô tô, sức bền vật liệu, và các dây chuyền sản xuất chính như sơn tĩnh điện, sơn phủ; hàn cabin; lắp ráp động cơ xe tải nhẹ và xe tải nặng; lắp ráp hộp số; lắp nội thất xe; dây chuyền dập chi tiết thân xe… tất cả đều được đầu tư đồng bộ và hiện đại, với thiết bị chế tạo từ những năm 1995-1998 tại Nhật, các nước G7 và Hàn Quốc.

Tháng 7/2004, VEAM tiến hành lễ khởi công xây dựng Nhà máy ô tô tại Bỉm Sơn, Thanh Hóa. Theo kế hoạch, VEAM sẽ vận chuyển nhà máy ô tô từ Hàn Quốc về Việt Nam lắp ráp và cho sản xuất sau 18 tháng. Mục tiêu ban đầu của nhà máy là sản xuất các dòng xe tải nhẹ (dưới 1 tấn) với công suất 25.000 xe/năm, dựa trên công nghệ của Samsung; xe tải trung và nặng (dưới 10 tấn) 5.000 xe/năm, dựa trên công nghệ của Daewoo; xe khách 3.000 xe/năm, dựa trên công nghệ của Yutong (Trung Quốc). VEAM đặt mục tiêu nội địa hóa đạt 30%, giá bán xe sẽ thấp hơn xe nhập khẩu và một số loại xe lắp ráp trong nước.

Việc chuyển dây chuyền từ Hàn Quốc về Việt Nam gặp nhiều vướng mắc, phải đến năm 2008 (sau gần 4 năm triển khai dự án) quá trình này mới hoàn tất. Năm 2009 – 2010, nhà máy của VEAM hoàn thiện và bắt đầu sản xuất những chiếc xe đầu tiên.

Tuy nhiên, hoạt động sản xuất và lắp ráp không đạt mục tiêu đề ra, VEAM chỉ đạt sản lượng hơn 3.000 xe/năm. Sản lượng thấp và không đạt hiệu quả tài chính nên nhà máy ô tô VEAM tại Thanh Hóa luôn trong tình trạng thua lỗ. Hàng năm công ty mẹ của VEAM vẫn phải rót tiền để duy trì hoạt động.

Tính đến ngày 31/12/2018, tổng vốn đầu tư VEAM chuyển cho dự án nhà máy ô tô này lên đến gần 2.000 tỷ đồng và lỗ lũy kế 343 tỷ đồng.

Hàng tồn kho vào thời điểm 31/12/2018 là 2.950 xe, trong đó xe sản xuất từ năm 2017 trở về trước là 2.355 chiếc (tiêu chuẩn khí thải Euro2) và xe sản xuất từ năm 2015 trở về trước là 219 chiếc. Có tới 2.221 xe tồn từ năm 2017 trở về trước với giá vốn là 878 tỷ đồng. Nguy cơ mất vốn lớn đối với số xe tồn không thể tiêu thụ hoặc phải giảm giá bán để tiêu thụ.

Theo báo cáo, thực chất số xe này được tổ hợp từ các cụm linh kiện khác nhau từ nhiều nhà cung cấp, không sử dụng bộ linh kiện đồng bộ, dẫn đến VEAM không có đối tác hợp tác về sản xuất sản phẩm.

Từ năm 2021 đến nay, mặc dù đã trải qua nhiều lần đấu giá và liên tục giảm giá khởi điểm, hàng nghìn chiếc ô tô VEAM vẫn tồn kho trong sân bãi của Nhà máy ô tô VEAM Thanh Hóa.

Tổng hợp